Home › Blog › WarmtepompAdvies van de technieker
Warmtepomp in de winter: ijs, ontdooien en wat u zelf controleert
Kort: een laagje rijp op de buitenunit en witte damp tijdens het ontdooien zijn normaal. Een dik ijsblok dat blijft zitten, een buitenunit die in de sneeuw of de bladeren staat of een huis dat niet meer warm wordt, zijn dat niet. Houd de unit vrij, raak de lamellen niet aan en laat de regeling haar werk doen.
Bij de eerste vriesnachten krijgen we dezelfde telefoontjes: ‘Mijn warmtepomp staat te roken’, ‘Er hangt ijs aan’, ‘Hij maakt een raar geluid en stopt dan’. Meestal is er niets aan de hand. Soms wel. Hier leest u hoe u het verschil ziet.
5,0op Google22 jaar ervaringPrijs vooraf meegedeeld
Waarom er ijs op de buitenunit komt
Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Daarvoor wordt de lucht die door de buitenunit stroomt een paar graden kouder gemaakt. Bij 2 of 3 °C en vochtig weer, zoals we dat in België vaak hebben in november en december, zakt de temperatuur van de lamellen onder nul. Het vocht uit de lucht zet zich af als rijp, net zoals op een autoruit.
Dat is geen defect. Elke warmtepomp is gemaakt om dat zelf op te lossen met een ontdooicyclus: de pomp draait de werking even om, stuurt warmte naar de buitenunit en smelt het ijs weg. De ventilator staat daarbij stil of draait heel traag, u hoort soms een klik of een sissend geluid, en er komt een wolk witte damp uit. Mensen denken dan dat het toestel in brand staat. Het is gewoon waterdamp.
Hoe vaak dat gebeurt, hangt af van het weer. Bij droge vrieskou van -5 °C komt er weinig rijp, want er zit weinig vocht in de lucht. Rond het vriespunt met mist of motregen kan de pomp elk half uur tot elk uur ontdooien. Ook dat is normaal.
Wanneer het niet meer normaal is
Een dun wit laagje dat komt en gaat, daar hoeft u niets mee te doen. Iets anders is een dik ijsblok dat dagen blijft zitten, lamellen die helemaal dicht zitten, of ijs dat onderaan de unit opbouwt tot tegen de ventilator. Dan gaat er iets mis bij het ontdooien of bij de afvoer van het smeltwater.
Wat we ter plaatse het vaakst vinden: een bevroren condensafvoer, waardoor het smeltwater niet weg kan en onderaan opnieuw bevriest. Een unit die rechtstreeks op de grond staat, zonder voetjes, zodat ze in haar eigen ijs staat. Een unit in een hoek van de tuin waar de wind de koude lucht terugblaast. En soms een sensor of een ontdooiklep die niet meer goed werkt; dat is werk voor een technieker.
Andere signalen om op te letten: een foutcode op het display, een binnenunit die blijft piepen, radiatoren of een vloerverwarming die lauw blijven terwijl de pomp draait, of een stroomverbruik dat plots veel hoger ligt dan vorige winter. Dat laatste wijst er vaak op dat de elektrische bijverwarming het werk aan het overnemen is.
Wat u zelf kunt nakijken
Veel heeft u niet nodig. Een rondje rond het huis en een blik op de binnenunit volstaan.
- De buitenunit vrijhouden. Ongeveer 30 cm vrije ruimte rondom en een vrije uitblaas. Bladeren, sneeuw en een hoog opgeschoten struik moeten weg. Na een sneeuwbui veegt u de sneeuw rond de unit voorzichtig weg met een borstel, niet van de lamellen zelf.
- Het smeltwater. Waar loopt het naartoe? Als het op de oprit of het voetpad terechtkomt, ligt daar bij vorst een ijsplaat. Laat de afvoer naar een grindbed of een afvoer leiden.
- De waterdruk. Een lucht-waterwarmtepomp werkt met een watercircuit, net als een cv-ketel. Op de manometer van de binnenunit staat koud meestal tussen 1 en 2 bar. Zakt de druk telkens weer, dan is er ergens een lek; lees ook onze pagina over lage waterdruk.
- De vuilfilter in de retourleiding, als die zichtbaar en makkelijk bereikbaar is. Een volle filter geeft minder debiet en een pomp die sneller in storing gaat. Weet u niet waar hij zit, laat het dan bij het onderhoud doen.
De regeling: laat de pomp rustig werken
Een warmtepomp is geen cv-ketel. Een ketel zet u ’s avonds op 16 °C en ’s morgens op 21 °C, en hij haalt dat in een halfuur in. Een warmtepomp werkt met lage watertemperaturen en doet het best als ze rustig en lang kan draaien. Een grote nachtverlaging dwingt haar ’s morgens om op volle kracht te draaien, vaak met de elektrische weerstand erbij, en dan verliest u wat u ’s nachts dacht te besparen.
Laat de stookcurve (de weersafhankelijke regeling) het werk doen en houd de temperatuur ’s nachts hoogstens een of twee graden lager. Draai thermostatische kranen in de leefruimtes helemaal open, zeker bij vloerverwarming. Is het huis bij -5 °C toch te koud, dan is het de curve die moet worden bijgesteld, niet de thermostaat die u telkens hoger zet. Dat stellen we ter plaatse in, kamer per kamer en met de gegevens van uw installatie.
Weet ook dat een warmtepomp bij strenge vorst minder rendement haalt. Bij -7 °C verbruikt ze meer stroom voor dezelfde warmte dan bij +7 °C. Dat is normaal en het staat zo in de technische fiche van elk toestel.
Stroompanne en vorst
Bij een monoblocwarmtepomp zit het water van de verwarming in de buitenunit en in de leidingen naar binnen. Zolang de pomp stroom heeft, beschermt ze zichzelf tegen bevriezen: ze laat de circulatiepomp draaien en warmt zo nodig op. Valt de stroom uit tijdens een vriesnacht, dan kan dat water bevriezen. Daarom krijgen veel installaties glycol in het circuit of vorstkleppen die het water buiten automatisch laten weglopen.
Weet u niet hoe het bij u zit? Vraag het bij het volgende onderhoud. En zet de warmtepomp nooit uit aan de schakelaar of de zekering in de winter, ook niet als u een week op reis gaat. Laat ze aan en zet de regeling eventueel in de afwezigheidsstand.
Onderhoud vóór de winter
Een warmtepomp vraagt minder onderhoud dan een ketel, maar niet geen onderhoud. Bij een nazicht reinigen we de lamellen en de condensbak, controleren we de afvoer, de waterdruk, de vuilfilter, het expansievat en de elektrische aansluitingen, lezen we de foutgeschiedenis uit en kijken we de instellingen van de stookcurve na. Afhankelijk van de hoeveelheid koudemiddel in uw toestel kan een periodieke lekcontrole bovendien wettelijk verplicht zijn.
Alles over onze aanpak vindt u op de pagina warmtepomp: installatie, onderhoud en herstelling, en meer uitleg over het toestel zelf op lucht-waterwarmtepomp. We komen langs in Brussel (warmtepomp in Brussel), in Vlaams-Brabant en in de rest van het land.
Is het huis koud en draait de pomp niet meer, kijk dan eerst onze pagina geen verwarming, of radiator koud als het maar één kamer is. Lukt het niet, bel ons op 0477 03 88 98 of maak online een afspraak.
Wat onze klanten zeggen
Onze ontstoppingspagina's
Veelgestelde vragen
Is witte damp uit mijn warmtepomp gevaarlijk?
Nee. Tijdens het ontdooien smelt het ijs op de buitenunit en komt er waterdamp vrij. Dat duurt een paar minuten en de ventilator staat dan stil.
Hoe vaak mag een warmtepomp ontdooien?
Rond het vriespunt met vochtig weer kan dat elk half uur tot elk uur zijn. Bij droge vrieskou veel minder. Blijft er een dik ijsblok zitten, dan klopt er iets niet.
Mag ik mijn warmtepomp ’s nachts uitzetten?
Liever niet. Een kleine nachtverlaging van een of twee graden is genoeg. Uitzetten of sterk verlagen kost ’s morgens meer stroom en kan bij vorst het circuit in gevaar brengen.
Wanneer laat ik mijn warmtepomp het best onderhouden?
In de herfst, vóór de eerste vriesnachten. Dan kunnen we de afvoer, de lamellen en de instellingen voor de winter nakijken.
Problemen met uw warmtepomp deze winter?
Bel ons op 0477 03 88 98 of maak online een afspraak: een technieker komt bij u langs.