Home › Blog › Cv-ketelAdvies van de technieker
Het expansievat van uw cv: wat het doet en hoe u ziet dat het niet meer werkt
Kort: het expansievat vangt het extra volume op wanneer het water in uw cv opwarmt. Werkt het niet meer, dan schiet de druk omhoog als de verwarming draait, druppelt de overdrukklep en zakt de druk daarna onder 1 bar. Telkens bijvullen lost dat niet op: het vat moet nagekeken en opnieuw op druk gezet of vervangen worden.
In oktober gaat de verwarming weer aan en dan zien we het elk jaar: een manometer die ’s avonds op bijna 3 bar staat en ’s morgens op 0,8. Of een plas water onder de ketel. Vaak zit de oorzaak in een onderdeel dat de meeste mensen nooit opmerken: het expansievat.
5,0op Google22 jaar ervaringPrijs vooraf meegedeeld
Waarvoor dient een expansievat?
Water zet uit als het warm wordt. Gaat het water in uw installatie van 15 °C naar 70 °C, dan neemt het ongeveer 3 % meer plaats in. In een gewone woning met een tiental radiatoren zit al snel 80 tot 120 liter water in het circuit; dat is dus 3 liter of meer die ergens naartoe moet. Een gesloten cv-circuit kan niet uitzetten, dus zonder iets om dat op te vangen, stijgt de druk heel snel.
Daar zorgt het expansievat voor. Het is een rond of plat stalen vat, meestal rood of grijs, met binnenin een rubberen membraan. Aan de ene kant zit het water van de verwarming, aan de andere kant lucht of stikstof onder druk. Warmt het water op, dan duwt het het membraan in en wordt de lucht samengeperst. Koelt het af, dan duwt de lucht het water terug in het circuit. Zo blijft de druk binnen een paar tienden van een bar.
Bij de meeste moderne gasketels zit het vat in de ketel zelf, achteraan of opzij, en ziet u het niet. Bij een mazoutketel in de kelder of een grotere installatie hangt het vaak apart aan de muur, in de buurt van de ketel.
Hoe u ziet dat het expansievat niet meer werkt
Het duidelijkste teken staat op de manometer. Kijk ’s morgens als de ketel koud is, en ’s avonds als de verwarming een paar uur gedraaid heeft. Bij een vat dat goed werkt, ligt het verschil rond een halve bar of minder. Stijgt de druk van 1,2 bar naar 2,5 of 3 bar, dan vangt het vat niets meer op.
Wat er dan gebeurt, volgt altijd hetzelfde patroon. De druk loopt op tot de overdrukklep (de veiligheidsklep, meestal 3 bar) opengaat en een beetje water loslaat. Vaak loopt dat in de afvoer en ziet niemand het. ’s Nachts koelt het water af, er zit nu minder in het circuit, en de druk zakt onder 1 bar. De ketel gaat in storing of geeft een foutcode voor lage druk. U vult bij, en de volgende dag begint het opnieuw.
Bij een herstelling in Leuven vorige week stond de druk koud op 1 bar en warm op 2,9 bar. De klant vulde al drie weken om de twee dagen bij. De overdrukklep druppelde in de sifon onder de ketel en het vat had nog bijna geen voordruk meer. Andere tekens die we tegenkomen: water dat druppelt uit het slangetje onder de ketel, roestvlekken op een vat dat apart hangt, of een ventiel op het vat waar water uitkomt in plaats van lucht.
Waarom een expansievat zijn werk niet meer doet
In de meeste gevallen is het vat niet kapot, maar leeg. De lucht aan de droge kant ontsnapt heel traag, over jaren, door het ventiel en door het rubber. Een vat dat na de plaatsing op 1 bar stond, zakt na vijf of zes jaar soms naar 0,2 bar. Dan staat het vol water en kan het niets meer opvangen.
Het tweede geval is een gescheurd membraan. Dan komen water en lucht met elkaar in contact en heeft het vat geen nut meer. Dat herkent u als er water uit het luchtventiel komt. Daar helpt opnieuw oppompen niet: het vat moet vervangen worden.
Een derde oorzaak zien we vooral na een renovatie: er zijn radiatoren of een vloerverwarming bijgekomen, en het vat is te klein geworden voor de hoeveelheid water in het circuit. Dan moet er een vat bij of een groter in de plaats.
Wat u zelf kunt doen, en wat beter niet
Zelf kunt u vooral kijken en noteren. Noteer een paar dagen de druk, koud en warm. Kijk of er water uit het afvoerslangetje van de overdrukklep komt. Neem een foto van de manometer en van een eventuele foutcode met uw gsm. Met die gegevens weet de technieker meteen waar hij moet zoeken.
Bijvullen tot ongeveer 1,2 à 1,5 bar mag, zoals in de handleiding van uw ketel staat, maar vul niet bij tot 2 bar ‘om op voorhand te zijn’. Met een slecht vat schiet de druk dan nog sneller naar 3 bar.
Wat we afraden: met een fietspomp op het ventiel van het vat gaan pompen terwijl de installatie onder druk staat. De voordruk meten en bijstellen kan alleen als de waterkant van het vat leeg en drukloos is. Op een vat in de ketel betekent dat de ketel afsluiten en aftappen. Anders meet u gewoon de druk van het water en lost u niets op. Draai ook nooit aan de overdrukklep om ze ‘vast te zetten’: dat onderdeel beschermt de ketel.
Wat de technieker nakijkt
Op een interventie gaan we altijd in dezelfde volgorde te werk. Eerst de drukken lezen, koud en warm. Daarna de ketel of het vat afsluiten, de waterkant aftappen en de voordruk meten met een manometer op het ventiel. Die voordruk moet passen bij de hoogte van uw installatie: voor een woning met twee verdiepingen boven de ketel is dat meestal rond 1 bar, voor een appartement met de ketel op dezelfde verdieping minder.
Staat de voordruk te laag en blijft het ventiel droog, dan zetten we het vat opnieuw op druk, vullen de installatie bij, ontluchten en kijken een volledige opwarming na. Komt er water uit het ventiel, of zakt de voordruk meteen weer, dan vervangen we het vat. Druppelt de overdrukklep ook als de druk normaal is, dan vervangen we die mee, want een klep die eenmaal vuil is gaan lekken, sluit zelden nog goed.
Het expansievat hoort bij een goed onderhoud. Bij elk nazicht van een cv-ketel hoort de voordruk gecontroleerd te worden, net zoals de verbranding en de afvoer. Meer daarover op onze pagina onderhoud van de cv-ketel in Brussel.
Druk die niet stabiel blijft? Laat het nakijken vóór de winter
Een slecht expansievat geeft niet meteen een koud huis, maar de ketel gaat steeds vaker in storing, de overdrukklep slijt en er komt telkens vers water met zuurstof in het circuit. Dat laatste geeft roest en slib in de radiatoren.
Gaat de ketel in storing door de druk, kijk dan ook naar cv-ketel in veiligheidsstand en cv-ketel defect. Blijft een kamer koud, dan helpt radiator koud. Al onze diensten rond verwarming staan op de pagina verwarming: depannage, onderhoud en installatie.
Lukt het niet, bel ons op 0477 03 88 98 of maak online een afspraak. Een technieker komt langs, in Brussel en in de rest van het land.
Wat onze klanten zeggen
Lees ook op de blog
Onze ontstoppingspagina's
Veelgestelde vragen
Hoe hoog moet de druk van mijn cv zijn?
Koud meestal tussen 1 en 1,5 bar, warm hoogstens een halve bar hoger. Kijk ook naar de handleiding van uw ketel. Stijgt de druk bij het opwarmen tot bijna 3 bar, dan werkt het expansievat waarschijnlijk niet meer.
Kan ik een expansievat zelf oppompen?
Alleen als de waterkant van het vat leeg en drukloos is, anders meet u de druk van het water. Op een vat in de ketel betekent dat de ketel afsluiten en aftappen. Dat laat u beter aan een technieker over.
Hoe lang gaat een expansievat mee?
Vaak tien jaar of langer, op voorwaarde dat de voordruk bij het onderhoud nagekeken wordt. Een vat dat jaren leeg heeft gestaan, slijt sneller.
Waarom druppelt het slangetje onder mijn ketel?
Dat is meestal de overdrukklep die opengaat omdat de druk te hoog wordt. Vaak door een leeg expansievat, soms door een vuile of versleten klep.
Druk van uw cv niet stabiel?
Bel ons op 0477 03 88 98 of maak online een afspraak: een technieker kijkt het expansievat en de overdrukklep na.